<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="nl">
	<id>https://wiki.kbs-laurentius.nl/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Samenwerken</id>
	<title>Samenwerken - Bewerkingsoverzicht</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wiki.kbs-laurentius.nl/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Samenwerken"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.kbs-laurentius.nl/index.php?title=Samenwerken&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-06T23:54:29Z</updated>
	<subtitle>Bewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wiki</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.32.1</generator>
	<entry>
		<id>https://wiki.kbs-laurentius.nl/index.php?title=Samenwerken&amp;diff=1132&amp;oldid=prev</id>
		<title>Dongen: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Informatie van: http://educatie-en-school.infonu.nl/  Om samen te kunnen werken, hebben de kinderen verschillende vaardigheden nodig: &lt;BR&gt;  •	Sociaal inzicht&lt;BR&gt;...'</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.kbs-laurentius.nl/index.php?title=Samenwerken&amp;diff=1132&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2019-06-13T12:39:10Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Nieuwe pagina aangemaakt met &amp;#039;Informatie van: http://educatie-en-school.infonu.nl/  Om samen te kunnen werken, hebben de kinderen verschillende vaardigheden nodig: &amp;lt;BR&amp;gt;  •	Sociaal inzicht&amp;lt;BR&amp;gt;...&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Nieuwe pagina&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;Informatie van:&lt;br /&gt;
http://educatie-en-school.infonu.nl/&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Om samen te kunnen werken, hebben de kinderen verschillende vaardigheden nodig: &amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
•	Sociaal inzicht&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
•	Luisteren&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
•	Delen&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
•	Wachten&amp;lt;BR&amp;gt;&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''Verschillende vaardigheden'''&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
''Sociaal inzicht''&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
Het is belangrijk dat kinderen een situatie vanuit het perspectief van de ander zien en redeneren vanuit zichzelf. Opdrachten bouw je rustig op. De opdracht is kort en overzichtelijk en de taken verdeel je zelf. Je kunt het beste beginnen met kleine groepjes.&amp;lt;BR&amp;gt;&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Luisteren''&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
Luisteren is het moeilijkste wat er is, maar is wel een basisvaardigheid voor het samenwerken. Hoe leer je kinderen luisteren, terwijl ze zelf vol verhalen zitten en meteen willen reageren op wat ze horen? Met veel geduld en begrip leer je kinderen om steeds beter te luisteren en te wachten tot een ander klaar is met praten. De kring is daar een prima plek voor om dat te leren. Als alle kinderen door elkaar praten, kan niemand luisteren naar wat er wordt gezegd. Wachten tot een ander is uitverteld, is daarom het eerste wat kinderen moeten leren.&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
Je kunt ook regels afspreken. Steek je vinger op als je iets wilt vertellen of vragen bijvoorbeeld. Luister als leerkracht met aandacht naar alle verhalen van de kinderen en onthoud wat ze zeggen. Door open vragen te stellen stimuleer je de kinderen om uitgebreider te vertellen.&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
''Delen''&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
Samenwerken betekent ook dat je moet delen. Vaak moeten de kinderen de materialen en de taken of rollen delen. Kleuters leren al hoe ze dingen met elkaar kunnen delen door samen te spelen. Ze leren steeds meer manieren om alles eerlijk te verdelen. Je kunt er samen over praten, je kunt het om de beurt doen, en als je er niet uitkomt, laat je het toeval bepalen wie het eerst mag (kiezen).&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
''Wachten''&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
Bij het delen komt ook het wachten kijken. Je moet wachten tot de ander klaar is met het materiaal waarmee je wilt werken en je moet wachten tot je iets mag zeggen. Wachten is moeilijk, vooral als het lang duurt. Probeer als leerkracht, zeker bij de wat jongere kinderen, de samenwerkingsopdracht zo te maken dat niemand lang hoeft te wachten.&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Samenwerking bevorderen&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
Samenwerken leren kinderen door te doen.&amp;lt;BR&amp;gt;&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In de onderbrouw kun je in een spelsituatie de vaardigheden oefenen die nodig zijn om samen te werken. Aan de hand van de volgende punten kun je een reeks activiteiten ontwerpen die je met een klein groepje kinderen uitvoert.&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
•	Kies één van de vaardigheden&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
•	Introduceer de vaardigheid aan de hand van een betekenisvolle activiteit, bijvoorbeeld een verhaal.&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
•	Praat met de kinderen over het onderwerp.&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
•	Ontwerp als leerkracht een spel om de vaardigheid te oefenen en voer dit uit.&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
•	Praat met de kinderen na over hoe het spel verliep. Laat vooral de kinderen vertellen hoe zij het vonden gaan.&amp;lt;BR&amp;gt;&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Samenwerkingsvaardigheden in de klas ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Twee weten meer dan één. Samen kunnen kinderen problemen oplossen waar ze tegenaan lopen. Samenwerken draagt bij aan een positief groepsgevoel, een positieve omgang met elkaar en een betere zelfkennis. In dit artikel worden de samenwerkingsvaardigheden voor kinderen besproken. Per leeftijdsfase wordt er ingegaan op vaardigheden die de kinderen zouden moeten beheersen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''Basisvaardigheden (groep 3-4)''' ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Prettige omgang met elkaar''&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
Door prettig met elkaar om te kunnen gaan tijdens het samenwerken gebruiken de kinderen elkaars naam als ze aan het overleggen zijn of als ze wat willen vragen. Bij het samenwerken kijken de kinderen elkaar ook aan, overleggen samen en kijken naar de ander als de ander wat zegt. Op deze manier merk je dat de kinderen betrokken zijn bij de activiteit. Het is belangrijk dat de kinderen vriendelijk op elkaar reageren, zodat de kinderen ook durven te reageren. Daarnaast geven de kinderen elkaar de gelegenheid om mee te doen aan de activiteit.&amp;lt;BR&amp;gt;&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Eigen initiatief''&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
Het is belangrijk dat de kinderen duidelijk met en tegen elkaar praten, zodat iedereen elkaar verstaat en er geen onduidelijkheden komen. Bij het samenwerken is het de bedoeling dat de kinderen allemaal mee doen aan de groepsopdracht. Dit kun je bijvoorbeeld realiseren door de kinderen taken te geven (zie artikel Taakverdeling tijdens coöperatief leren ).&amp;lt;BR&amp;gt;&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Gericht zijn op anderen''&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
Naast het duidelijk praten met en tegen elkaar, is het ook belangrijk dat de kinderen goed naar elkaar luisteren en elkaar uit laten praten. Op deze manier kan elk kind zijn/haar reactie geven zonder onderbroken te worden. Het is de bedoeling dat de kinderen ieders inbreng accepteren, zodat er vertrouwen in de groep is.&amp;lt;BR&amp;gt;&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Je houden aan afspraken''&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
Voor het samenwerken gelden natuurlijk een aantal afspraken, zodat de samenwerking goed kan verlopen. De kinderen praten om de beurt, zodat iedereen zijn/haar zegje kan doen en iedereen naar elkaar kan luisteren. Daarnaast werken en praten de kinderen rustig, zodat ze geen andere groepjes afleiden. Bij het samenwerken is het ook belangrijk dat de kinderen materialen met elkaar delen en bij hun eigen groepje blijven.&amp;lt;BR&amp;gt;&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''Voortgezette vaardigheden (groep 5-6)''' ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Naast de basisvaardigheden wordt er van de kinderen in groep 5-6 nog andere vaardigheden verwacht, die zij in (kunnen) zetten tijdens het samenwerken.&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Communicatie''&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
Het is belangrijk dat de kinderen reageren op wat de ander zegt. Op deze manier merk je als leerkracht dat de kinderen betrokken bij elkaar zijn en weten waar ze over praten.&amp;lt;BR&amp;gt;&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Betrokkenheid bij de groep''&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
Om de betrokkenheid in de groep te verhogen is het belangrijk dat de kinderen elkaar aanmoedigen om mee te doen, zodat ze als groep de opdracht af kunnen maken. Naast het aanmoedigen is het ook belangrijk dat de kinderen elkaar complimenten geven. Op deze manier stijgt het zelfvertrouwen bij kinderen en durven de kinderen ook meer inbreng te hebben. Als je als groep zijnde samenwerkt, is het ook de bedoeling dat elk groepslid met elkaar samenwerkt, dat niemand buitengesloten wordt.&amp;lt;BR&amp;gt;&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Helpen''&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
Helpen is ook een onderdeel dat bij de samenwerking komt kijken. De kinderen in het groepje bieden elkaar hulp aan en leggen iets aan elkaar uit als de ander het niet snapt. De kinderen moeten de kans krijgen om hulp te kunnen vragen aan een ander groepslid. Wat erg belangrijk is bij het helpen, is dat de kinderen elkaar helpen zonder voor te zeggen, ook al is dat soms erg moeilijk.&amp;lt;BR&amp;gt;&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Doelgericht werken''&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
De kinderen plannen het werk, zodat ze weten wanneer ze het werk af kunnen hebben. Naast het plannen van de tijd, kunnen de kinderen onderling ook de taken verdelen.&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''Gevorderde vaardigheden (groep 7-8)''' ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Naast de basisvaardigheden en voortgezette vaardigheden, wordt er van de kinderen in groep 7-8 nog andere vaardigheden verwacht, die zij in (kunnen) zetten tijdens het samenwerken.&amp;lt;BR&amp;gt;&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Interpersoonlijk''&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
Bij het samenwerken in de bovenbouw is het belangrijk dat de kinderen elkaars verschil van mening kunnen accepteren, zodat de kinderen durven te zeggen wat ze denken. Op deze manier komen de kinderen erachter dat niet iedereen hetzelfde denkt en dat elke mening goed kan zijn.&amp;lt;BR&amp;gt;&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Omgaan met lastige situaties''&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
De kinderen lossen in hun groepje problemen met elkaar op, het liefst zonder hulp van de leerkracht. De kinderen zeggen op een vriendelijke manier dat ze het ergens niet mee eens zijn, zodat ze tot overeenstemming kunnen komen. Natuurlijk ontstaat er wel eens een meningsverschil: sommige kinderen willen hun idee of mening doordrukken. Vraag jezelf af hoe je hier als leerkracht mee omgaat.&amp;lt;BR&amp;gt;&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Optimale opbrengst''&amp;lt;BR&amp;gt;&lt;br /&gt;
De kinderen bouwen verdere ideeën uit, zodat het een project van hen allen wordt. Daarnaast stimuleren en motiveren de kinderen elkaar.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Dongen</name></author>
		
	</entry>
</feed>